Wat is zonkans en hoe wordt het berekend?

Zonkans is een percentage dat aangeeft hoe waarschijnlijk het is dat de zon op een bepaald moment en op een bepaalde plek door de wolken doorbreekt. Het is een eenvoudige maar krachtige indicator omdat het twee dingen tegelijk vangt — wat het model voorspelt aan bewolking, en welk deel van het hemelgewelf naar verwachting open is. Op waariserzon.nl gebruiken we zonkans als hoofdmetric voor de ranking en de antwoordkaart: een plek met 85% zonkans is duidelijk een betere bestemming dan eentje met 30%, ook als beide locaties dezelfde temperatuur hebben.

Dit artikel legt uit hoe het percentage technisch tot stand komt, wat de onderliggende meteorologische logica is, en — belangrijker — hoe je het getal in de praktijk interpreteert. Want zonkans zegt niet hetzelfde als "hoeveel minuten zon" of "hoeveel watt straling per vierkante meter": het is een waarschijnlijkheid, en die lees je anders dan een meting.

De formule in één zin

Overdag berekenen we zonkans als 100% − totale bewolking. Een locatie met 30% totale bewolking heeft dus 70% zonkans. Een hemel die volledig dicht zit (100% bewolking) geeft 0% zonkans; een wolkeloze hemel (0% bewolking) geeft 100% zonkans. 's Nachts is de zonkans per definitie 0%, maar we sorteren plekken dan op de helderste hemel zodat je nog steeds kunt zien waar de wolken het dunst zijn — bijvoorbeeld voor sterren kijken of een vroege zonsopkomst.

Welke "bewolking" zit er in dat getal?

De totale bewolking is een samenstelling van drie lagen die het weermodel apart bijhoudt:

Low cloud cover — bewolking onder 2 km hoogte. Dit is de klassieke "grijze deken" die in Nederland zo herkenbaar is: stratus, stratocumulus, mist die zich uitstrekt tot wolken.
Mid cloud cover — bewolking tussen 2 en 6 km. Denk aan altocumulus en altostratus; de "schapenwolkjes" en de dunne grijze deken die de zon nog laat doorschemeren.
High cloud cover — bewolking boven 6 km. Cirrus en cirrostratus, dun ijswolken die de zon zelden volledig blokkeren.

Open-Meteo levert deze drie waarden afzonderlijk plus een totale bewolking, en wij gebruiken dat totaal voor de zonkans. In de praktijk is het verschil tussen "30% laag" en "30% hoog" gigantisch — laaghangende bewolking blokkeert direct zonlicht, hoge cirrus laat 70-80% door. Een zonkans van 50% met overwegend cirrus geeft een veel zonniger gevoel dan dezelfde 50% met stratus. We laten het verschil zien als je een markering op de kaart opent.

Waarom is dit een eenvoudige maar bruikbare benadering?

Er bestaan complexere zonneschijn-indicatoren — bijvoorbeeld de zonnestraling in W/m² of de "sunshine duration" gemeten als minuten boven een drempelwaarde van direct zonlicht. Die zijn nauwkeuriger voor zaken als zonnepanelenrendement of medische UV-blootstelling, maar voor de praktische vraag "is het buiten zonnig genoeg om naar buiten te gaan" voegen ze weinig toe en maken ze het percentage minder intuïtief. Zonkans is bewust simpel:

Direct uit modelgegevens af te leiden — geen extra verwerking, weinig vertraging, robuust tegen modelupdates.
Een natuurlijke waarschijnlijkheidsinterpretatie — "70% zonkans" voelt voor mensen vergelijkbaar met "70% kans op droog weer" of "70% kans op slagen", iets dat de meeste mensen intuïtief begrijpen.
Gevoelig voor lokale verschillen — door per coördinatenpaar een eigen bewolkingsgraad op te halen, zie je verschil tussen Amsterdam-centrum en Almere, ook al ligt dat maar 30 km uit elkaar.
Op uurniveau berekenbaar — Open-Meteo levert uurlijkse voorspellingen, dus we kunnen voor elk uur in de komende 24 (of zelfs 336) een nieuwe zonkans berekenen.

Hoe lees je 60% versus 90% zonkans in de praktijk?

De nummers zijn percentages — maar wat voelen ze in het echt? Een grof overzicht:

90-100% — strakblauwe hemel of slechts wat hoge cirrus. Volle zon op je gezicht. Ideaal voor strand, fotograferen of een terras.
70-89% — overwegend zonnig met enkele wolken. Soms een korte schaduwperiode als een wolkje voor de zon schuift, maar het gevoel blijft zonnig.
50-69% — gemengd. Zon en wolken wisselen elkaar af in periodes van 10-20 minuten. Prima voor een wandeling of fietstocht; minder ideaal voor terraszitten omdat de zon onbetrouwbaar is.
30-49% — overwegend bewolkt met soms een opklaring. Helderdere periodes mogelijk maar de zon is meer uitzondering dan regel.
10-29% — gesloten wolkendek met af en toe een zonneschijntje door een gaatje. Niet zonnig in de praktische zin.
0-9% — volledig bewolkt, mogelijk regen of grauwe stratus.

Belangrijk: deze percentages gelden voor het hele uur. Een zonkans van 60% over 14:00-15:00 betekent dat er gemiddeld 60% van het hemelgewelf vrij van wolken is in dat uur, niet dat er 36 minuten zon is en 24 minuten wolk. In de praktijk klopt dat vaak wel ongeveer, maar de exacte verdeling hangt af van de wolkbewegingen.

Wat zonkans niet vertelt

Zonkans is geen complete weervoorspelling. Een paar dingen vallen er bewust buiten:

UV-straling — door cirrus of mid-clouds wordt direct zonlicht gedimd maar UV grotendeels niet. Een dag met 50% zonkans kan UV-index 6 hebben, vergelijkbaar met een wolkeloze ochtend in mei. Lees daarvoor onze UV-index gids.
Neerslagkans — bewolking en regen zijn niet hetzelfde. Een dichte stratus geeft 0% zonkans maar mogelijk geen druppel regen. Voor neerslag: klik op een markering en bekijk de uurlijkse waarden of gebruik Buienradar.
Wind en temperatuur — bepalen of een zonnige dag aangenaam óf koud aanvoelt. Bij oosters wind kan 80% zonkans nog steeds een koude wandelmiddag zijn.
Microklimaten — schaduw door gebouwen, schaduwzijde van straten, bossen of duinrand. Het percentage gaat over de hemel boven die punt; wat lokaal op de grond gebeurt is een aanvulling.
Korte buien en onweer — een gemiddelde van 70% zonkans over een uur kan een combinatie zijn van 40 minuten zon en 20 minuten dichte regenbui. Het uurgemiddelde maskeert het onweer.

Hoe zit het rond zonsopgang en -ondergang?

Wanneer de zon laag aan de horizon staat (typisch het eerste uur na opkomst en het laatste voor ondergang) breekt het zonlicht zelfs door dunne tot middelmatige bewolking nog flink heen, omdat de stralen onder een vlakke hoek invallen. In die periodes geeft een zonkans van 60% vaak een sterker zon-gevoel dan om 13:00 met dezelfde 60%. Onze ranking houdt daar globaal rekening mee, maar voor de exacte stralingsdrempel ben je nauwkeuriger af met een UV-index-meting.

Hoe lokaal werkt zonkans?

De ruwe data van Open-Meteo wordt op een grid van ongeveer 11×11 km (ECMWF) tot 2,5×2,5 km (HARMONIE NL) berekend. Voor de meeste plekken in Nederland sampelen we punten op een fijner stramien zodat de kaart per kilometer een eigen waarde laat zien, maar onder die ruimtelijke resolutie wordt het minder betrouwbaar. Concreet: je ziet wel het verschil tussen Amsterdam-Centrum en Almere (verschillende cellen), maar niet tussen straten in dezelfde wijk.

Andere onderwerpen

Of bekijk de zonnekaart voor: Amsterdam · Rotterdam · Utrecht · Den Haag · Eindhoven · vandaag · weekend

Over · Contact · Privacy · Voorwaarden

What is sunshine chance and how is it calculated?

Sunshine chance is a percentage that indicates how likely it is that the sun will break through the clouds at a particular time and place. It is a simple but powerful indicator because it captures two things at once — what the model forecasts for cloud cover, and what fraction of the sky is expected to be open. On waariserzon.nl we use sunshine chance as the main metric for the ranking and the answer card: a location with 85% sunshine chance is clearly a better destination than one at 30%, even if both have the same temperature.

This article explains how the percentage is technically derived, what the underlying meteorological logic is, and — more importantly — how to interpret the number in practice. Sunshine chance does not say the same thing as "how many minutes of sun" or "how many watts of radiation per square metre": it is a probability, and you read it differently from a measurement.

The formula in one sentence

During the day we calculate sunshine chance as 100% − total cloud cover. A location with 30% total cloud cover therefore has 70% sunshine chance. A completely overcast sky (100% cloud cover) gives 0% sunshine chance; a cloudless sky (0% cloud cover) gives 100% sunshine chance. At night the sunshine chance is 0% by definition, but we then rank places by the clearest sky so you can still see where the clouds are thinnest — useful, for instance, for stargazing or an early sunrise.

What "cloud cover" goes into that number?

Total cloud cover is a composite of three layers that the weather model tracks separately:

Low cloud cover — cloud below 2 km altitude. This is the classic "grey blanket" that is so recognisable in the Netherlands: stratus, stratocumulus, and fog extending up into cloud.
Mid cloud cover — cloud between 2 and 6 km. Think altocumulus and altostratus; the "fleecy clouds" and the thin grey blanket that still lets the sun shine through dimly.
High cloud cover — cloud above 6 km. Cirrus and cirrostratus, thin ice clouds that rarely block the sun completely.

Open-Meteo delivers these three values separately plus a total cloud cover, and we use that total for the sunshine chance. In practice the difference between "30% low" and "30% high" is huge — low-hanging cloud blocks direct sunlight outright, while high cirrus lets through 70-80%. A sunshine chance of 50% with mostly cirrus feels much sunnier than the same 50% with stratus. We show this distinction when you open a marker on the map.

Why is this a simple but useful approach?

More complex sunshine indicators exist — for example, solar irradiance in W/m² or "sunshine duration" measured as minutes above a threshold of direct sunlight. These are more accurate for things like solar panel yield or medical UV exposure, but for the practical question "is it sunny enough outside to head out?" they add little and make the percentage less intuitive. Sunshine chance is deliberately simple:

Directly derivable from model data — no extra processing, little delay, robust against model updates.
A natural probabilistic interpretation — "70% sunshine chance" feels to most people similar to "70% chance of dry weather" or "70% chance of success", something most intuitively grasp.
Sensitive to local differences — by pulling a separate cloud-cover value for each coordinate pair, you see the difference between central Amsterdam and Almere, even if they are only 30 km apart.
Computable at hourly resolution — Open-Meteo provides hourly forecasts, so we can compute a fresh sunshine chance for every hour in the next 24 (or even 336).

How do you read 60% versus 90% sunshine chance in practice?

The numbers are percentages — but what do they feel like in reality? A rough guide:

90-100% — deep blue sky or just some high cirrus. Full sun on your face. Ideal for the beach, photography or a terrace.
70-89% — mostly sunny with a few clouds. Occasionally a brief shaded moment as a small cloud passes the sun, but the overall feel stays sunny.
50-69% — mixed. Sun and clouds alternate in periods of 10-20 minutes. Fine for a walk or cycle ride; less ideal for sitting on a terrace because the sun is unreliable.
30-49% — mostly cloudy with occasional clearings. Brighter moments possible, but the sun is more the exception than the rule.
10-29% — a closed cloud deck with the occasional patch of sun through a gap. Not sunny in any practical sense.
0-9% — fully overcast, possibly rain or grey stratus.

Important: these percentages apply to the whole hour. A sunshine chance of 60% over 14:00-15:00 means that on average 60% of the sky is free of clouds during that hour, not that there are 36 minutes of sun and 24 minutes of cloud. In practice it often roughly works out, but the exact distribution depends on cloud movement.

What sunshine chance does not tell you

Sunshine chance is not a complete weather forecast. A few things are deliberately left out:

UV radiation — direct sunlight is dimmed by cirrus or mid-level cloud, but UV largely is not. A day with 50% sunshine chance can have a UV index of 6, comparable to a cloudless morning in May. For that, read our UV index guide.
Chance of precipitation — cloud cover and rain are not the same thing. Dense stratus gives 0% sunshine chance but possibly not a drop of rain. For precipitation: click on a marker and look at the hourly values, or use Buienradar.
Wind and temperature — these determine whether a sunny day feels pleasant or cold. With an easterly wind, 80% sunshine chance can still be a cold afternoon walk.
Microclimates — shade cast by buildings, the shady side of streets, woods or the dune edge. The percentage is about the sky above that point; what happens locally on the ground is an addition.
Short showers and thunderstorms — an average of 70% sunshine chance over an hour can be a combination of 40 minutes of sun and 20 minutes of a heavy shower. The hourly average masks the thunderstorm.

What about around sunrise and sunset?

When the sun is low on the horizon (typically the first hour after sunrise and the last before sunset), sunlight still cuts through thin to medium cloud quite well because the rays strike at a shallow angle. In those periods a sunshine chance of 60% often delivers a stronger feeling of sun than the same 60% at 13:00. Our ranking accounts for this in broad terms, but for the exact radiation threshold a UV index measurement is more precise.

How local is sunshine chance?

The raw data from Open-Meteo is computed on a grid of roughly 11×11 km (ECMWF) down to 2.5×2.5 km (HARMONIE NL). For most places in the Netherlands we sample points on a finer pattern so the map shows a separate value per kilometre, but below that spatial resolution it becomes less reliable. Concretely: you do see the difference between central Amsterdam and Almere (different cells), but not between streets in the same neighbourhood.